Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
ZAMKNIJ X

Chłopi - streszczenie

do awantury wójtowej z Jagną. Rozłoszczona Hanka wyrzuca Jagusię z domu. Nazajutrz wójt przynosi wiadomość, że Antek wkrótce wróci do domu.

Antek pojawia się, przynosi prezenty dla żony. Ogląda gospodarstwo i chwali Hankę, że tak umiejętnie je prowadziła. Wieczorem u Borynów pojawiają się znajomi Antka. Chcą wybrać go na nieformalnego przywódcę wsi. Sprzeciwia się kowal, twierdząc, że Antka czeka proces za zabójstwo i nieuchronna kara więzienia.

Mąż Hanki wraca do pracy w gospodarstwie, orząc pole spotyka Jagustynkę. Dowiaduje się, że stara wróciła do swojej rodziny. Po skończonej pracy Antek odwiedza kowala. Ten radzi mu uciekać przed czekającym go procesem do Ameryki. Potem spotyka się z Jagną. Dochodzi do ostatecznego rozstania. Antek zwierza się ze swoich rozterek żonie. Hanka mówi, by nie ważył się uciekać zagranicę, obiecuje, że poczeka na niego, kiedy będzie siedział w więzieniu.
Dzięki wstawiennictwu Mateusza i Antka, syn Dominikowej Szymek bierze od dziedzica kawałek ziemi na Podlesiu. Urządza tam gospodarstwo, w ciężkiej pracy pomagają mu znajomi. Mateusz stawia im niewielką chałupę. Szymek i Nastka biorą ślub.

U Borynów Józka zaczyna chorować na ospę. Opiekuje się nią Witek. Nadchodzą letnie burze, w czasie jednej z nawałnic od uderzenia pioruna zapala się stodoła wójtów. Szymka i Nastkę odwiedza Jagna, daje im pieniądze. W drodze powrotnej dziewczynę zaczepiają Mateusz i wójt. Jagna przepędza obu, myśli tylko o Jasiu, synu organistów, który ma wkrótce przyjechać na wakacje.

Do Lipiec przyjeżdża naczelnik, by zmusić chłopów do uchwalenia podatku na budowę szkoły. Szkoła ma być rosyjska, mieszkańcy nie chcą płacić. Domagają się polskiej szkoły. Naczelnik zmusza wszystkich do głosowania imiennego. Wyniki są sfałszowane, szkoła w Lipcach ma powstać.

Wracając do domu z zebrania, Antek spotyka Żyda, który mówi, że kontrakt na budowę szkoły już dawno był podpisany. Potem Boryna rozmawia z dziedzicem, któremu zarzuca, że to panowie winni są nieszczęść ludu. Dochodzi do kłótni. Potem Antek spotyka Jagnę, rozmawiającą z Jasiem organistów. We wsi pojawiają się żandarmi, by aresztować Rocha za nauczanie polskiego i historii. Dzięki ostrzeżeniu jednego z chłopów, Rochowi udaje się uciec. Zbliżają się żniwa. Z wojska wraca Jasiek, mąż Tereski. Dowiaduje się o związku żony z Mateuszem, ale jej przebacza. Stara Agata umiera w chałupie u krewniaków, Kłębów. Jaś spotyka się dalej z Jagną. Rozzłoszczona organiścina krzyczy na dziewczynę, wypominając jej romanse z Antkiem, Mateuszem i wójtem. Z Lipiec rusza pielgrzymka do Częstochowy – wybiera się na nią Hanka, kilka innych kobiet oraz Jasio. Dominikowa ma dość plotek dotyczących romansów Jagny, dochodzi do bójki z córką.

We wsi grucha wiadomość, że aresztowano wójta, bo z kasy znikło pięć tysięcy rubli. Urzędnikowi skonfiskowano cały majątek, resztę brakującej kwoty mają dopłacić chłopi. Mieszkańcy obarczają winą Jagnę, dochodzą do wniosku, że to na nią wójt przepuścił cały majątek. Postanawiają wyrzucić dziewczynę ze wsi. Po radę idą do Antka, ten nie chce się mieszać. Jedynie Mateusz staje po stronie Jagny. Ale to nic nie daje, gromada wsadza dziewczynę na wóz z gnojem, bije dotkliwie i wywozi ze wsi. Tuż po dokonaniu samosądu nadchodzi burza. Nazajutrz rozpoczynają się żniwa. Jagna i Dominikowa leżą chore w chałupie Szymka, pod opieką Nastki. Odwiedza je stary żebrak, przynosząc specjalną wodę, która ma pomóc Jagusi wrócić do zdrowia.